Advies voor pijporgels

Een belangrijk werkterrein van Jos Laus is het uitbrengen van rapporten over orgels. Zowel de begeleiding van nieuwbouw als de restauratie van de verschillende (historische) instrumenten maakt deel uit van deze werkzaamheden. De adviseur geldt als raadgever van een eigenaar/opdrachtgever. Voor de opdrachtgever/eigenaar vormt hij verbinding tussen opdrachtgever en orgelmaker. Kennis van de historische orgelbouw gecombineerd met hedendaagse technische- en klankesthetische aspecten vormt de basis voor een verantwoord advies voor een te bouwen of te restaureren instrument. Daar waar het advies betrekking heeft op restauraties van orgels die van Rijkswege bescherming genieten, wordt intensief contact onderhouden met de rijksadviseur van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg.

Een restauratieplan vraagt om een gedegen voorbereiding. Archiefonderzoek, inventarisering van het instrument, (klank)sporenonderzoek in de breedste zin van het woord vragen veel aandacht. Naast het maken van een Historisch rapport en het Restauratieplan is de adviseur nauw betrokken bij de keuze van de orgelmaker(s) en verantwoordelijk voor het opstellen van de begroting. Niet zelden - afhankelijk van de opdracht – wordt de adviseur ook de directie over het project toevertrouwd. De dialoog met alle betrokkenen is van groot belang om een project goed te doen slagen.

Opdrachten tot advies en begeleiding van projecten worden aangenomen in opdracht van alle denominaties, stichtingen, gemeentelijke overheden en rijksoverheid.

Sinds kort bestaat het College van Orgeladviseurs Nederland (CvON); dit college bestaat uit orgeladviseurs die in de afgelopen 25 jaar met hun expertise richting hebben gegeven aan de ontwikkelingen op het gebied van nieuwbouw en restauratie van pijporgels. Inmiddels is ook een nieuwe (jongere) generatie adviseurs in opleiding bij het werk betrokken. Als stage lopen zij bij diverse projecten mee om zich vertrouwd te maken met het werkterrein.

Casuïstiek en het kennisnemen van elkaars projecten op locatie maakt een belangrijk onderdeel uit van de bijeenkomsten van het College. Deze bijeenkomsten worden door de deelnemers ervaren als studiedagen, niet zelden zijn er dan ook voordrachten over allerlei aspecten van de orgelbouw.

Er wordt een goede relatie onderhouden met de orgelmakers. Uiteindelijk zijn zij het die het kunstambacht moeten uitoefenen en het project daadwerkelijk moeten uitvoeren en voltooien. Ook zijn zij het die door hun proefondervindelijk onderzoek nieuwe restauratietechnieken aandragen. Zo heeft elke orgelmaker een eigen profiel en inbreng; een belangrijke voorwaarde is dat orgelmaker en het te maken of te restaureren orgel een goede synthese vormen.